Wyznaczenie licytacji oznacza, że egzekucja weszła w etap prowadzący bezpośrednio do sprzedaży zajętego majątku. Wtedy szczególnego znaczenia nabiera czas, bo część działań wywołuje skutek tylko do określonego momentu postępowania. Przepisy przewidują kilka dróg ingerencji w dalszy bieg egzekucji. Podpowiadamy, kiedy licytacja komornicza może zostać zatrzymana.
Co może zrobić dłużnik, aby zatrzymać licytację komorniczą?
Zatrzymanie licytacji z inicjatywy dłużnika może nastąpić kilkoma drogami. Pierwszą jest spłata zadłużenia wraz z kosztami przed zamknięciem przetargu, co zgodnie z art. 981 Kodeksu postępowania cywilnego prowadzi do umorzenia egzekucji komorniczej. Jeśli jednak chodzi o licytację ruchomości, to zastosowanie ma art. 822 KPC. Nawet jeśli dłużnik przedstawi dowód spłaty, to nie kończy się to umorzeniem. Komornik wstrzymuje wtedy czynność, choć wierzyciel może polecić jej wykonanie. Gdy zastrzeżenia dotyczą decyzjii organu, dłużnik ma prawo wnieść skargę i połączyć ją z wnioskiem o zawieszenie egzekucji. Jeżeli spór obejmuje podstawę prowadzenia postępowania, właściwym środkiem jest powództwo przeciwegzekucyjne wraz z żądaniem zabezpieczenia. Kolejną drogę otwiera wniosek o upadłość konsumencką. Po jej ogłoszeniu egzekucja skierowana do majątku wchodzącego do masy upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa na podstawie art. 146 Prawa upadłościowego.
Jak wierzyciel może doprowadzić do zatrzymania licytacji?
Wierzyciel może przede wszystkim zawrzeć z dłużnikiem ugodę. Wówczas strony ustalają spłatę ratalną albo przesuwają termin. Po tych zmianach wysyła się do komornika wniosek o zawieszenie egzekucji, co przewiduje art. 820 KPC. Jeżeli należność została uregulowana albo wierzyciel rezygnuje z dalszej egzekucji, może zażądać jej umorzenia w całości lub części na podstawie art. 825 pkt 1 KPC, dzięki czemu do licytacji komorniczej w ogóle nie dochodzi. Zdarza się też, że uprawniony cofa żądanie sprzedaży konkretnego składnika majątku, jeżeli egzekucja jest prowadzona równocześnie z kilku przedmiotów.
Kiedy licytacja może być zatrzymana z urzędu?
Do zatrzymania licytacji komorniczej dochodzi również bez wniosku dłużnika lub wierzyciela. Po śmierci jednej ze stron organ egzekucyjny zawiesza postępowanie, ponieważ przed dalszymi czynnościami trzeba ustalić następcę prawnego albo osobę uprawnioną do udziału w sprawie. Taki sam mechanizm działa wtedy, gdy uczestnik traci zdolność procesową i nie ma przedstawiciela ustawowego. Art. 824 KPC przewiduje z kolei umorzenie egzekucji z urzędu, gdy dalsze prowadzenie sprawy nie ma podstaw prawnych. Dotyczy to np. skierowania działań do składnika majątku wyłączonego spod zajęcia. Zakończenie postępowania następuje też po prawomocnym pozbawieniu tytułu wykonawczego wykonalności, np. po uwzględnieniu powództwa przeciwegzekucyjnego. Jeżeli uchylono wyrok albo nakaz zapłaty będący podstawą egzekucji, komornik traci podstawę do sprzedaży i wyznaczona licytacja nie dochodzi do skutku.
Działanie osoby trzeciej a zatrzymanie licytacji
Załóżmy, że komornik zajął samochód stojący w garażu dłużnika, ale pojazd należy wyłącznie do jego małżonka i został kupiony jeszcze przed ślubem. Właściciel rzeczy może wtedy żądać zwolnienia jej spod egzekucji na podstawie art. 841 KPC. Żeby zatrzymać licytację do czasu rozstrzygnięcia sporu, trzeba wystąpić o zabezpieczenie obejmujące zakaz sprzedaży tego składnika majątku. Przy ruchomościach działa też art. 845 § 2² KPC. Jeśli osoba trzecia przedstawi niebudzący wątpliwości pisemny dowód, że zajęta rzecz należy do niej, komornik umarza egzekucję w zakresie tej ruchomości.
Czy można wstrzymać licytację komorniczą tuż przed jej rozpoczęciem?
Nie każdy wie, że nawet jeśli do licytacji zostały np. dwa dni czy kilka godzin, to można podjąć kroki w celu jej zatrzymania. Trzeba jednak działać szybko, aby zdążyła powstać podstawa do wstrzymania czynności, zawieszenia postępowania albo umorzenia egzekucji. Co więcej, licytację komorniczą można zatrzymać również w trakcie przetargu, a w określonych sytuacjach nawet po jego zakończeniu. Posłużmy się przykładem zlicytowanej nieruchomości. Jeżeli po przetargu sąd ogłosi upadłość dłużnika, zanim przybicie stanie się prawomocne, egzekucja z majątku wchodzącego do masy upadłości ulega zawieszeniu na podstawie art. 146 Prawa upadłościowego. Dalsze czynności prowadzące do przysądzenia własności zostają wtedy zatrzymane. Przy ruchomościach po udzieleniu przybicia sprzedaż dochodzi już do skutku, dlatego późniejsze działania dotyczą zaskarżenia przybicia z przyczyn przewidzianych w KPC.
Licytację komorniczą da się zatrzymać przez wstrzymanie czynności, zawieszenie postępowania albo umorzenie egzekucji. Impuls może wyjść od dłużnika, wierzyciela, osoby trzeciej albo wynikać z przesłanki ustawowej. W postępowaniu uwzględnia się też rodzaj majątku oraz etap licytacji, w tym udzielenia przybicia i jego skutków.
