Egzekucja komornicza kojarzy się z zajęciem konta, pensji albo rzeczy z mieszkania. Nie oznacza jednak, że dłużnik traci dostęp do wszystkiego, co posiada. Przepisy wyznaczają granice działań komornika i zostawiają minimum potrzebne do życia, pracy oraz utrzymania rodziny. Co warto wiedzieć, zanim komornik zacznie czynności?
Jakie przedmioty codziennego użytku są wyłączone spod egzekucji?
Komornik nie może zająć podstawowych przedmiotów urządzenia domowego, jeśli są potrzebne dłużnikowi i jego domownikom. Dotyczy to rzeczy, bez których trudno normalnie mieszkać, spać i przygotowywać posiłki. Do tej grupy należą między innymi lodówka, pralka, odkurzacz, piekarnik, kuchenka mikrofalowa, płyta grzewcza, łóżka, stół i krzesła w liczbie potrzebnej dla domowników. Ochrona obejmuje też po jednym źródle światła na izbę. Należy jednak pamiętać, że przepisy chronią rzeczy potrzebne, a nie nadmiarowe albo luksusowe. Jeśli dłużnik ma dwie pralki, dodatkową lodówkę albo sprzęt o wartości znacznie wyższej niż przeciętna, taka rzecz nie będzie objęta ochroną.
Wyłączone spod egzekucji są także pościel, bielizna i ubrania codzienne w potrzebnej liczbie. Komornik nie powinien zabierać również ubrań koniecznych do pracy, na przykład odzieży roboczej albo stroju służbowego. Ochroną objęte są też zapasy żywności i opału potrzebne na miesiąc oraz rzeczy niezbędne ze względu na niepełnosprawność.
Których świadczeń i pieniędzy komornik nie może zająć?
Największe wątpliwości dotyczą zajęcia pieniędzy wpływających na konto. Część świadczeń jest całkowicie wyłączona spod egzekucji. Dotyczy to między innymi:
- alimentów otrzymywanych na dziecko,
- świadczeń rodzinnych,
- dodatków rodzinnych, pielęgnacyjnych i porodowych,
- zasiłków dla opiekunów,
- świadczeń z pomocy społecznej,
- świadczenia wychowawczego,
- świadczenia Dobry Start,
- świadczenia wspierającego.
Problemy najczęściej pojawiają się wtedy, gdy na jedno konto wpływają zarówno świadczenia chronione, jak i inne pieniądze. W takiej sytuacji komornik może początkowo objąć zajęciem cały rachunek. Dlatego warto zachowywać dokumenty potwierdzające źródło wpływów. Ułatwia to wykazanie, że część środków nie podlega egzekucji.
Komornik nie zawsze może zająć całą pensję, emeryturę lub środki znajdujące się na koncie bankowym. Przepisy przewidują kwoty wolne od potrąceń, dzięki którym dłużnik zachowuje część pieniędzy na bieżące wydatki. W 2026 roku wynosi ona 3604,50 zł miesięcznie. Obowiązuje ona jednak tylko przy długach innych niż alimenty.
Czy komornik może zająć narzędzia potrzebne do pracy?
Przepisy chronią również przedmioty niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej. Dzięki temu egzekucja nie powinna pozbawiać dłużnika możliwości dalszego zarabiania i spłaty zadłużenia. Ochroną mogą być objęte między innymi narzędzia rzemieślnicze, sprzęt wykorzystywany przez fryzjera, urządzenia potrzebne mechanikowi czy komputer używany do pracy biurowej lub informatycznej. Nie oznacza to jednak, że każdy sprzęt związany z pracą jest automatycznie wyłączony spod egzekucji. Ochrona dotyczy rzeczy faktycznie potrzebnych do wykonywania zawodu. Przepisy obejmują również surowce niezbędne do produkcji na okres tygodnia, ale nie całe zapasy magazynowe. Warto też pamiętać, że wyłączenie to nie obejmuje pojazdów mechanicznych. W razie wątpliwości należy przygotować dokumenty potwierdzające, że dana rzecz faktycznie służy do pracy. Mogą to być umowy z klientami, faktury lub dokumenty związane z prowadzoną działalnością.
Komornik może prowadzić egzekucję z majątku dłużnika, ale nie może pozbawić go podstawowych warunków życia i możliwości zarabiania. Ochronie podlegają między innymi niezbędne sprzęty domowe, podstawowe ubrania, zapasy żywności i opału, część pieniędzy oraz wiele świadczeń rodzinnych i socjalnych. Jeśli zajęcie obejmuje rzecz lub pieniądze, które powinny być chronione, najlepiej szybko zebrać dokumenty i złożyć wniosek o zwolnienie ich spod egzekucji.