Osoba, która nie reguluje swoich zobowiązań, może doświadczyć przykrego zdziwienia, jeśli po zalogowaniu do banku odkryje, że ma zablokowane konto. To znak, że sprawa została skierowana na etap postępowania egzekucyjnego i komornik realizuje ustawowe czynności. Co może zająć? Czy dojdzie do licytacji? Wyjaśniamy, czym jest egzekucja komornicza i jaki jest jej przebieg.
Czym jest egzekucja komornicza?
Egzekucja komornicza to postępowanie prowadzone przez komornika sądowego w celu przymusowego odzyskania należności od dłużnika. Dochodzi do niej wtedy, gdy osoba zobowiązana nie wykonuje wyroku, nakazu zapłaty albo ugody. Postępowanie może obejmować m.in. zajęcie wynagrodzenia za pracę, rachunku bankowego, samochodu albo nieruchomości. Komornik wykonuje czynności zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawie z dnia 22 marca 2018 roku o komornikach sądowych.
Jak dochodzi do wszczęcia egzekucji komorniczej?
Postępowanie egzekucyjne rozpoczyna się po uzyskaniu tytułu wykonawczego, czyli np. wyroku albo nakazu zapłaty z nadaną przez sąd klauzulą wykonalności. Dopiero wtedy wierzyciel może skierować sprawę do komornika i złożyć wniosek. Taki dokument zawiera dane stron, wysokość należności oraz wskazanie sposobu prowadzenia egzekucji komorniczej, np. z rachunku bankowego lub wynagrodzenia. Po przyjęciu sprawy komornik wysyła zawiadomienie do dłużnika i rozpoczyna pierwsze czynności. W przypadku zajęcia nieruchomości konieczne jest wskazanie jej numeru oraz dokonanie wpisu w księdze wieczystej. Bez tego nie da się np. przeprowadzić opisu, oszacowania czy licytacji.
Jak przebiega ustalanie majątku?
Kolejnym etapem egzekucji komorniczej jest ustalenie majątku, czyli z czego da się odzyskać należność. Organ sprawdza więc rachunki bankowe, źródła dochodu, pojazdy, nieruchomości oraz inne dobra należące do dłużnika. W tym celu korzysta z rejestrów publicznych i systemów elektronicznych, które umożliwiają uzyskanie informacji np. z ZUS, urzędu skarbowego czy CEPiK. Zdarza się również, że wierzyciel przekazuje dane o miejscu zatrudnienia albo posiadanym majątku, co przyspiesza działania. Jeżeli dłużnik ukrywa dochody lub przepisuje składniki majątku na inne osoby, odzyskanie należności staje się trudniejsze i postępowanie może trwać dłużej. Przy większych zobowiązaniach komornik przeprowadza także czynności terenowe, m.in. oględziny nieruchomości lub ruchomości znajdujących się pod wskazanym adresem.
Co może zająć komornik w toku egzekucji?
Komornik może zająć wynagrodzenie za pracę, środki zgromadzone na rachunku bankowym, emeryturę, rentę, samochód, sprzęt elektroniczny czy nieruchomość. Ponadto egzekucja komornicza obejmuje wierzytelności przysługujące dłużnikowi, np. pieniądze należne od kontrahentów. Przepisy przewidują jednak ograniczenia. Nie można zająć całego wynagrodzenia ani świadczeń potrzebnych do podstawowego utrzymania. Ochroną objęte są również niektóre przedmioty codziennego użytku, np. podstawowe wyposażenie mieszkania czy rzeczy potrzebne do wykonywania pracy zarobkowej. Przy egzekucji z nieruchomości postępowanie przebiega etapami i wymaga sporządzenia opisu i oszacowania wartości majątku przez biegłego.
Czym jest licytacja komornicza?
Licytacja komornicza polega na sprzedaży zajętego majątku w celu spłaty długu. Najczęściej dotyczy nieruchomości, choć sprzedaż może objąć również samochody lub inne ruchomości. Przed licytacją komornik sporządza opis i zleca biegłemu oszacowanie majątku, a następnie publikuje obwieszczenie zawierające termin sprzedaży oraz cenę wywoławczą. Podczas pierwszej licytacji nieruchomość można kupić za trzy czwarte wartości oszacowania. Jeżeli nie znajdzie się nabywca, organizowana jest druga licytacja z niższą ceną wywoławczą. Po zakończeniu sprzedaży sąd wydaje postanowienie o przybiciu i przysądzeniu własności. Uzyskane środki trafiają następnie do wierzycieli zgodnie z kolejnością określoną w przepisach.
Kiedy kończy się egzekucja komornicza?
Egzekucja komornicza kończy się po spłacie całego zobowiązania i zaspokojeniu wierzycieli. Dłużnik otrzymuje wtedy informację o zamknięciu sprawy. W przypadku egzekucji z nieruchomości sąd dokonuje dodatkowo zmian w księdze wieczystej. Nie każda umorzona sprawa oznacza definitywny koniec działań. Jeżeli wierzyciel później ustali nowy majątek dłużnika, może ponownie skierować sprawę do komornika. Czasami dochodzi też do umorzenia egzekucji, np. gdy wierzyciel wycofa wniosek, lub organ nie znajdzie majątku, pozwalającego odzyskać należność.
Egzekucja komornicza rozpoczyna się po skierowaniu sprawy do komornika na podstawie tytułu wykonawczego. Organ ustala majątek dłużnika, zajmuje rachunki i mienie. Postępowanie może zakończyć się sprzedażą zajętego majątku, np. samochodu lub nieruchomości, w drodze licytacji komorniczej.